Door een gebroken bril zie je soms scherper

Tekst & beeld: Marit Galle, hoofdredacteur

2020 lijkt dan misschien een bijzonder jaar, waarin allerlei onrechtvaardigheden uit de lucht komen vallen — dat is het niet. De tekortkomingen waren er al — de waarschuwingen evenzeer — maar zijn nu zichtbaarder dan ooit. Die zichtbaarheid kan ons moedeloos doen voelen, en bij gebrek aan perspectief zelfs uitzichtloos tot wanhopig. We moeten (onze) fouten in de ogen durven kijken, problemen moeten we benoemen. Dat is de eerste stap waarna we kunnen reflecteren, om er uit te leren. Want fouten zullen we maken.

Fouten maken we natuurlijk niet enkel op individueel vlak. Ook instellingen schieten vaak te kort. Allereerst heeft de universiteit haar eigen mogelijkheden tot groei beperkt. De keuze om de studentenevaluaties slechts op opleidingsniveau — en niet ook op het vlak van opleidingsonderdelen, zoals gewoonlijk — te houden, is ronduit teleurstellend. Door de plotse omslag naar online onderwijs verschilde de kwaliteit sterk tussen vakken. De studentenfeedback is de enige manier om een beeld te krijgen van de onderwijskwaliteit. Hier niet zo veel mogelijk informatie uit halen, is een wetenschappelijke instelling onwaardig.

De toekomst ligt in inclusiviteit. Een te doorgedreven digitale universiteit zou allesbehalve inclusief zijn. Het vergroot de ongelijkheid in het onderwijs; niet elke student heeft de (geschikte) ruimte en/of middelen om thuis te kunnen studeren. Anderzijds kunnen digitale hulpmiddelen net de sleutel vormen tot inclusief werken — denk aan zij die niet altijd op de campus of in lessen kunnen geraken. De mate waarin een universiteit nu nog moe(s)t investeren in opnameapparatuur toont dan ook dat het de afgelopen jaren ontbrak aan ondersteuning voor werkstudenten en studenten met een handicap en/of eender welke vorm van beperking.

Er werden ook gebreken erkend – denk aan de recente dialoog over racisme en discriminatie. En op de academische opening kondigde Caroline Pauwels een noodfonds voor studenten aan. Onder de hashtags #DeWereldHeeftJeNodig en #LeaveNoOneBehind wilt de VUB middelen beschikbaar stellen aan studenten in nood. Het is een stap in de goede richting. Toch is het slechts een begin als onze universiteit werkelijk niemand achter(gesteld) wilt laten.

De universiteiten moeten zich aanpassen, onder andere aan de maatregelen die de regering oplegt. We dansen allemaal van de ene versoepeling naar de volgende verstrenging. Tenzij we een visie formuleren op lange termijn zal dit niet minder vermoeiend worden. Ook dat zal een opdracht voor de VUB zijn.

Twee zaken mogen duidelijk zijn: door de crisis zien we gebreken die er altijd al waren, alleen scherper. Maar dat laat ons ook net toe het heft in handen te nemen. Laten we dat dan ook doen. Het is geen makkelijke periode om te beginnen studeren, je studies voor te zetten of af te studeren. De Covid-crisis vraagt om een andere manier van denken en leven. Laat dat je niet tegenhouden om Brussel én het studentenleven te ontdekken, op een verantwoordelijke manier.

0 Comment