Dossier Rectorverkiezingen 2008

Kandidaat-rectoren De Knop en Cornelis in debat

In mei wordt de uitslag van de Rectorverkiezingen 2012 bekendgemaakt. Paul De Knop, huidig rector, is de enige kandidaat. Het is dan ook een ideale gelegenheid om enkele artikels uit ons archief van onder het stof te halen. We kijken terug naar de rectorverkiezingen van vier jaar geleden, toen De Knop, destijds decaan van de faculteit voor Lichamelijke Opvoeding en Kinesitherapie, het opnam tegen Jan Cornelis, in die tijd vicerector Onderzoek onder rector Ben Van Camp en voorzitter van de vakgroep Elektronica en Informatica in de faculteit Ingenieurswetenschappen.

Door Thomas Donnez

Het grote debat tussen kandidaatrectoren Paul De Knop en Jan Cornelis is een uitgelezen kans om de laatste swing votes binnen te rijven. Op een goede dag lokt een succesvol debat op de VUB een 150-tal toeschouwers. Geheel tegen die verwachting in loopt de aula Van Geen in Etterbeek vol met belangstellenden, het gros daarvan academisch personeel, maar hier en daar zie je ook een student opduiken. Blinkende folders, laptops en projectieschermen moeten je het idee geven dat dit écht een universiteit is die met beide benen in de 21e eeuw staat. In Jette is de opkomst een pak lager en voel ik me als enig student in de zaal wat ongemakkelijk. Het debat wordt opgedeeld in een presentatie en een luik met vragen uit de zaal. De moderator is de voorzitter van de Raad van Bestuur, Eddy van Gelder.

De Knop als kameleon

Paul De Knop past zich als een kameleon aan de locatie aan. In Etterbeek speelt hij helemaal in op de studenten; daar klinkt het dat wij, de studenten, de prioriteit van de VUB moeten zijn. Ook op het vlak van studenteninspraak wil hij verbreden, tot een heuse vicerector Studentenbeleid met stemrecht toe. Binnen de faculteiten viseert hij op een geslepen manier de onbesliste stemgerechtigden. De faculteit PE (Psychologie en Educatiewetenschappen) prijst hij om hun gezonde en goede werking. Even later speelt hij ook in op hun underdoggevoel; samen met LK heeft PE nog nooit een rector geleverd. Tijd voor verandering?

Over het UZ rept hij in Etterbeek nauwelijks een woord. In Jette echter wordt het Universitair Ziekenhuis weer een topprioriteit van zijn beleid. PE en LK verdwijnen dan ook volledig naar de achtergrond. Na een snelle blik in de zaal –geen studenten?– skipt hij de slide over studentenparticipatie. Dit zegt veel over het karakter van de man. Je kan hem opportunistisch, ja zelfs hypocriet noemen. Aan de andere kant getuigt het van zijn pragmatisme, hij weet zijn publiek te bespelen.

Misschien, zo kan je je afvragen, is een gezonde dosis pragmatisme wel eens nodig op de VUB. Na het manoeuvre van De Knop voelt Cornelis zich wat in snelheid gepakt. Met een ietwat norse blik zegt hij in tegenstelling tot De Knop zijn presentatie niet te hebben aangepast; ‘we zijn tenslotte één universitaire gemeenschap’.

Waar De Knop een natuurlijk spreker is die de zaal makkelijker op zijn hand krijgt, blijft Cornelis gedurende het debat een beetje de droge onderzoeker. Hij leest zijn presentatie af van enkele papieren, en kijkt maar af en toe op om oogcontact te maken met het publiek. Zijn boodschap kon ook veel bondiger; een slide dient om de kernidee over te brengen, niet om je programma volledig in te proppen. Soms lijkt zijn presentatie op een wat vrolijke chaos, ideeën worden door elkaar gehaald en ook zijn tafeltje ziet er wat rommeliger uit. Zowel in Etterbeek als in Jette gaat Cornelis over de toegestane tijd van 20 minuten. De Knop begint ostentatief met zijn horloge te spelen.

Inhoudelijk horen we niets nieuws. Cornelis blijft de man achter een ver(der)gaande alliantie met Gent. De man van het onderzoek en de zogenaamde ‘community building’. Cornelis hamert er op dat we verder moeten samenwerken binnen de associatie. De Knop wil fuseren met de EhB (Erasmushogeschool Brussel) en liefst zo snel mogelijk. Verder moet de VUB, volgens De Knop, een betere communicatie uitbouwen; Brussel moet gepromoot worden als dé studentenstad. De VUB moet een eigen entiteit blijven met zo veel mogelijk zelfstandigheid. De alliantie met Gent kan er mee door, maar mag zeker de identiteit van de VUB niet ondermijnen. Tot vervelens toe blijft De Knop herhalen niet al zijn eieren in de mand van Gent te willen leggen. In de ogen van bezorgde ouders, zo meent De Knop, heeft de VUB zijn lot volledig in handen gelegd van de UGent. Waarom je kinderen nog naar Brussel sturen als alles toch in Gent gebeurt?

Fusie met Gent?

Het wordt pas interessant wanneer we bij het vragenrondje terechtkomen. In Etterbeek valt het op dat de vragen erg pro De Knop zijn. Af en toe hapert Cornelis bij het begin van zijn antwoord op een vraag, wat de moderator de uitspraak ‘wil jij beginnen Paul, dan kan Jan deze keer wat beter nadenken’ ontlokt.

Bij een vraag over de identiteit van de VUB en zijn toekomst binnen een alliantie met Gent, antwoordt De Knop: ‘Moeten we rabiaat vrijzinnig blijven? Naar mijn mening niet’. Bij Cornelis heet dat dan, diplomatischer en iets voorzichtiger, dat we de vrijzinnigheid moeten ‘actualiseren’. We moeten ‘kijken (naar) wat er leeft binnen de universiteit, de studenten van nu zijn niet meer dezelfde als die onder rector Loccufier’. Volgens Cornelis zou de VUB zich niet moeten profileren als een vrijzinnige, maar als een Vlaamse universiteit – vooral binnen het Brusselse kader. Opvallend is dat beide kandidaat-rectoren het vrijzinnige aspect van de VUB naar de achtergrond verwijzen. De redenering die daar ongetwijfeld achter schuilt is dat echte vrijzinnigen toch naar de VUB blijven komen, of we dat nu in de verf zetten of niet.

Ook over de PPS (Publiek Private Samenwerking) vechten beide professoren een robbertje uit. De Knop beweert geen expert te zijn op het gebied van PPS, maar etaleert vervolgens zijn (uitgebreide) ervaring; het meest gekende voorbeeld daarvan is Health City, het fitnesscomplex op beide campussen. Hierop begint Cornelis aan een opsomming van de PPS-projecten waar hij mee bezig is geweest. Na een vraag over het verdere verloop van de alliantie Brussel-Gent sluit Cornelis een fusie met de UGent niet langer uit: ‘Als het allemaal goed verloopt, is het dan zo erg om te fusioneren met Gent?’

‘Gastcolleges’ in Griekenland

Soms verdwaalt het debat in een opbod tussen beide kandidaat-rectoren. Wanneer De Knop zegt dat hij een job aan de UGent heeft geweigerd met een onderzoeksbudget groter dan dat van zijn volledige faculteit, pakt Cornelis uit met meer en groter, een budget van ettelijke miljoenen euro’s. De Knop vertelt over zijn ervaringen als gastdocent in Nederland, een toonbeeld van rationaliteit. Cornelis countert met zijn gastcolleges in Griekenland. Dat laatste wijst volgens Cornelis ook op ‘een verschil in karakter’. Wat hij daar dan wel mee bedoelt, blijft een raadsel. Een student vertelde me na afloop dat hij in die uitspraak een verwijzingen zag naar de Oud-Griekse homoseksualiteit, en op die manier een roze bekentenis van Cornelis dacht te ontdekken. Naar mijn mening een ietwat verregaande analyse, maar grondig als we zijn bij De Moeial willen we ook die piste niet onbenut laten.

Eindspurt

Verbaal komt De Knop als de winnaar uit het debat. Hij spreekt vlot en weet bondig te formuleren. Cornelis hapert af en toe, maar spreekt vooral ook veel te lang. Na een antwoord van ruim een kwartier op één vraag, durft de aandacht van een publiek wel eens te verslappen. Met enkele – vooral persoonlijke – aanvallen brengt Cornelis zijn tegenstander toch enkele keren in het nauw. Voor Cornelis, en dat zal misschien een strategische fout blijken, is dit debat vooral een manier om zijn visie uiteen te zetten. De Knop gebruikt het debat als een eindspurt, waarbij de onbesliste kiezers over de lijn moesten getrokken worden. Dat maakt hem ook de inhoudelijke winnaar van het debat. Ondertussen is de uitslag binnengelopen en is duidelijk geworden dat ook het verdict die mening volgt.

0 Comment